Sementasyon

Sementasyon nedir?

Sementasyon, çelik yüzey tabakasında karbürleme, sertleştirme ve menevişleme işleminin yapılmasına karşılık gelir. Karbürleme sırasında parçanın yüzeyi karbonca %0,5–%0,85 aralığında, yaklaşık 900–970 °C sıcaklıkta kontrollü, karbonca zengin gaz atmosferi ortamında zenginleştirilir. Karbürleme sonrasında yüzey bölümü sertleştirmeye hazır hale gelir. Sertleştirme, örneğin yağ banyosunda, 200 °C civarında menevişleme işleminden önce uygulanır.

Parçanın kısmi yerleri semente edilmek istenmiyorsa ısıya dayanıklı ısı koruyucu ile kaplanır. Sementasyon sertleştirme aşınmaya dayanımlı 45–65 HRC yüzey ve tok bir çekirdek sağlar. Sementasyon parçalarının başlıca örnekleri şanzıman ve dişli mili olarak gösterilebilir.

Yorulma dayanımına etkisi

Sertleşme işlemi boyunca dış katmanda karbürlenen martensit, çekirdekten çok daha fazla hacim artışına maruz kaldığı için yüzey sertleştirme işlemi yüzeyde kalıntı basma gerilmeleri yaratır. Bu da parçaların yorulma dayanımında iyileştirme sağlar.

Kalıcı basma gerilmeleri, eğilme ve burulma yükleri sırasında çekme gerilmesine karşı iş yapar; bu da çatlak başlangıcının sadece yüksek gerilme seviyelerinde gerçekleşebilmesine ve/veya var olan çatlağın yavaş ilerlemesine sebep olur.

Hangi çelikler ve parçalar?

Sementasyon, karbon oranı düşük (yaklaşık %0,10–0,25) çeliklere uygulanır: C15, 16MnCr5, 20MnCr5, 20NiCrMo2-2 (8620), 18CrNiMo7-6 gibi sementasyon çelikleri ve düşük karbonlu otomat çelikleri. Dişliler, pinyonlar, şanzıman ve dişli milleri, kam ve piston pimleri, zincir dişlileri tipik parçalardır. Isıl işlem sonrası oluşabilecek çarpılma doğrultma ile giderilir, hassas ölçüler taşlama ile tamamlanır.

Teklif için

Çelik kalitesini, istenen yüzey sertliğini ve efektif sertleşme derinliğini (ör. 0,8–1,0 mm), sementasyon istenmeyen bölgeleri teknik resimde işaretleyerek teklif formunda belirtin.